Litre mi kilo mu? Yoğunlukla dönüşüm, ambalaj ve paket katı

Kimyasalda litreyi kiloya çevirmek için ürünün yoğunluğu gerekir: kütle (kg) = hacim (L) × yoğunluk (kg/L). Örneğin yaklaşık 1,52 g/cm³ yoğunluklu %50'lik sodyum hidroksit çözeltisinin 1.000 litresi yaklaşık 1.520 kg eder. Doğru yoğunluk, ürününüzün Güvenlik Bilgi Formu'nda (GBF) ya da Teknik Veri Formu'nda (TDS) yazan değerdir ve sıcaklıkla değişir.

Teklif masasında bu dönüşüm her gün karşınıza çıkar: müşteri litre ile ister, fiyat listeniz kilogram ile tutulur; ya da müşteri “1 IBC” der, siz kilogram fiyatı verirsiniz. Bu yazı dönüşümü, ambalaj birimlerini ve paket katını teklif açısından ele alıyor.

1 litre kaç kg eder? Temel formül

Kütle ile hacim arasındaki köprü yoğunluktur:

• kütle (kg) = hacim (L) × yoğunluk (kg/L)
• hacim (L) = kütle (kg) ÷ yoğunluk (kg/L)

g/cm³, g/mL ve kg/L sayısal olarak aynı değeri verir: 1,52 g/cm³ = 1,52 kg/L. Yani yoğunluğu g/cm³ olarak yazılmış bir ürünün 1 litresi, aynı sayıda kilogram eder. “1 litre = 1 kg” yalnız yoğunluğu 1'e yakın ürünler için yaklaşık doğrudur; kimyasalların çoğu için değildir.

Özgül ağırlık ile yoğunluk aynı şey mi?

Tam olarak değil. Yoğunluk birim hacmin kütlesidir (g/cm³, kg/L). Özgül ağırlık ya da bağıl yoğunluk ise birimsizdir: maddenin yoğunluğunun, belirli bir sıcaklıktaki suyun yoğunluğuna oranıdır. Suyun yoğunluğu 1 g/cm³'e çok yakın olduğu için iki sayı pratikte birbirine çok yakın çıkar: örneğin bir üreticinin izopropil alkol föyünde 20 °C'de yoğunluk 0,785 kg/L, 20/20 °C bağıl yoğunluk 0,786 olarak verilir. Yine de GBF'de hangisinin, hangi sıcaklıkta verildiğine bakın ve teklifte kullandığınız değeri kaynağıyla not edin.

Yoğunluk nereden alınır?

• Güvenlik Bilgi Formu, 9. bölüm (fiziksel ve kimyasal özellikler): yoğunluk ya da bağıl yoğunluk burada, çoğu zaman sıcaklıkla birlikte yazar.
• Teknik Veri Formu (TDS) ya da ürün şartnamesi: üretici tipik değeri ya da bir aralığı verir.
• Analiz sertifikası (CoA): belirli bir partinin ölçülmüş değeri; o parti için en doğru değerdir, ama başka partiye taşınmaz.

Örnek hesaplar

ÖRNEK · yaklaşık değerler. Aşağıdaki yoğunluklar üreticilerin yayımladığı yaklaşık değerlerdir (kaynaklar yazının sonunda). Geçerli olan, sizin ürününüzün GBF'sindeki ya da Teknik Veri Formu'ndaki (TDS) değerdir.

Fark küçük değil: 1.000 litrelik bir IBC'de %98 sülfürik asidi “1 L = 1 kg” diye hesaplamak, yaklaşık 840 kg eksik fiyat demektir. İzopropil alkolde ise ters yönde, yaklaşık 215 kg fazla.

Ambalaj birimleri

IBC: kaç litre, kaç kg?

IBC (orta boy dökme yük konteyneri) için en yaygın nominal hacim 1.000 L'dir. Ama “IBC = 1.000 L” kesin bir kural değildir: örneğin bir üreticinin 1.000 litrelik modelinin föyünde nominal hacim 1.000 L, ağzına kadar hacim 1.060 L, taban 1.200 × 1.000 mm olarak verilir; daha büyük hacimli tipler de vardır. Tehlikeli madde taşımacılığı tanımında, II. ve III. ambalaj grubundaki katı ve sıvılar için bir IBC'nin hacmi en çok 3 m³ olabilir.

“IBC kaç kg?” sorusunun cevabı ürüne bağlıdır: hacim × yoğunluk. 1.000 L su yaklaşık 1.000 kg iken, 1.000 L %50 sodyum hidroksit çözeltisi yaklaşık 1.520 kg eder. Ağır ürünlerde IBC tam doldurulmayabilir; ambalajın izin verdiği sınırları tedarikçinize sorun ve teklifte IBC başına net miktarı yazın.

Varil: 200 litrelik varil gerçekten 200 litre mi?

“200 litrelik varil” bir pazar adıdır. 55 ABD galonu yaklaşık 208,2 litredir (1 ABD galonu = 3,785411784 L) ve variller çoğu zaman bu boyla anılır; gerçek toplam hacim varilin tasarımına göre değişir. Teklifte “1 varil” yerine varil başına net miktarı kilogram ya da litre olarak yazın.

Bidon

20 litrelik ve 25 litrelik plastik bidonlar sık kullanılır. Bidon başına fiyat veriyorsanız, bidonun net içeriğini (kg ya da L) ve ürünün yoğunluğuna göre karşılığını açıkça yazın; “25 L” ile “25 kg” aynı bidon değildir.

Torba ve big bag

Katı ürünlerde 25 kg torba yaygın birimdir; big bag (esnek dökme yük konteyneri) boyu ise ürüne ve tedarikçiye göre değişir. Katılarda litre-kilogram dönüşümü yerine kütle esas alınır; teklifte torba ya da big bag başına net kilogramı yazın.

UN ambalaj kodunu okumak

Tehlikeli madde ambalajlarının üzerindeki UN işaretinde ambalaj türünü anlatan bir kod bulunur. Kodun mantığı:

1A1

Çelik varil, kapağı sökülmeyen (kapalı kapaklı)

1A2

Çelik varil, kapağı sökülebilen (açık kapaklı)

1H1

Plastik varil, kapağı sökülmeyen

3H1

Plastik bidon, kapağı sökülmeyen

31HA1

Kompozit IBC: plastik iç kap, çelik dış ambalaj; sıvılar için

Varil ve bidonda ilk rakam ambalaj türünü (1 varil, 3 bidon), harf malzemeyi (A çelik, H plastik), son rakam alt türü (1 kapağı sökülmeyen, 2 kapağı sökülebilen) gösterir. IBC kodları iki rakamla başlar; 31 sıvılar için IBC demektir. Kodlar BM'nin tehlikeli madde taşımacılığı tavsiyelerinden gelir ve birçok ülkenin düzenlemesinde aynen kullanılır.

Paket katı ve en az sipariş miktarı

ÖRNEK · sentetik veri. Müşteri 130 kg istedi; ürün yalnız 25 kg torbada satılıyor. 130 kg, 25'in katı değil: 5 torba 125 kg, 6 torba 150 kg eder.

• Teklifi kendiliğinden 125 kg'a ya da 150 kg'a yuvarlamayın; iki seçeneği müşteriye sorun ya da teklifte açıkça yazın: “paket katı 25 kg; 6 torba = 150 kg”.
• En az sipariş miktarınız varsa (ör. 1 palet) teklifte gösterin; bunun altındaki talebi fiyatlamadan önce müşteriyle konuşun.
• Paket katı kuralını ürün kaydında tutun ki her teklifte yeniden hatırlamak gerekmesin.

Fiyat birimi talep biriminden farklıysa ne yapılır?

İki dürüst yol var:

1. Fiyatı kendi biriminizde verin, miktarın karşılığını yazın. Örnek: “1 IBC (1.000 L ≈ 1.520 kg), birim fiyat kg başına”. Müşteri hangi miktarı ödeyeceğini görür.
2. Fiyatı müşterinin birimine çevirin. Litre fiyatı = kilogram fiyatı × yoğunluk. Kullandığınız yoğunluğu ve kaynağını teklif notuna yazın.

ÖRNEK · sentetik veri. Kilogram fiyatı 10,00 TRY olan %50'lik sodyum hidroksit çözeltisi için litre fiyatı ≈ 10,00 × 1,52 = 15,20 TRY olur. Fiyat ambalaj başına ise (IBC ya da varil başına) dönüşüm, o ambalajın net içeriğine göre yapılır.

Ne yaparsanız yapın, yoğunluğu “tahminen” yazmayın. Teklifteki dönüşüm bir sözdür; fatura ve sevkiyat bu söze göre kontrol edilir. Satırın diğer kontrolleri için teklif yazmadan önce 7 kontrol yazısına bakabilirsiniz.

Vuntus bunu nasıl ele alır?

Yapar:

• Kütleden kütleye (kg, ton) ve hacimden hacme (L, m³) dönüşümü kendisi yapar.
• Litre ile kilogram arasında ve IBC, varil, torba gibi ambalaj birimlerinde ürüne özgü onaylı dönüşüm ister: şirket sahibi ya da yönetici ekrandaki soruyu gerekçesiyle cevaplar (litre-kilogram için “1 lt kaç kg? (yoğunluk)”, IBC ya da varil gibi ambalaj birimleri için “1 IBC kaç kg? (sabit dönüşüm)”), dönüşüm kayda geçer. Dönüşüm katalog CSV'sinde de verilebilir.
• Onaylı dönüşüm yoksa satırı fiyatlamaz; ekranda “Fiyat farklı birimde · dönüşüm onayı gerek” yazar.
• Paket katı ve en az sipariş miktarı kuralını şirket ayarına göre uyarı olarak gösterir ya da teklifi durdurur.

Yapmaz:

• Yoğunluğu tahmin etmez; genel bir tablodan değer almaz.
• Güvenlik Bilgi Formu'ndan ya da Teknik Veri Formu'ndan (TDS) yoğunluk okumaz; değeri ekibiniz kaynağıyla girer.

Onaylı dönüşümün katalog dosyasında nasıl verildiği Katalog ve fiyat listesi kılavuzunun birim dönüşümü bölümünde, inceleme ekranında nasıl tanımlandığı Satırları incelemek kılavuzunda anlatılır; Vuntus'un genel tanımı Vuntus nedir sayfasında. Akışın tamamını ana sayfadaki nasıl çalışır bölümünde görebilirsiniz.